In Nederland is een kleine rel ontstaan rond een actie tegen het afnemen en opslaan van vingerafdrukken voor paspoorten en identiteitsbewijzen. De actievoerders van Het Nieuwe Rijk willen vragen stellen rond het nut en de werkelijkheid ervan. Volgens hen druist de aanleg van een database met vingerafdrukken van op den duur alle Nederlanders in tegen het grondrecht op privacy. De verzameldrift ten behoeve van de veiligheid suggereert ook dat wij allemaal als potentiële verdachten worden gezien.
Het Nieuwe Rijk verspreidde vorige week een folder (klik hieronder op de afbeelding) waarin de overheid burgers zou adviseren hun Burger Servicenummer (BSN) op hun linkerarm te tatoeren. De satirische folder belandde in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag in de brievenbussen en lokte onder meer protest uit van staatssecretaris Bijleveld die de vergelijking met wat er zich tijdens de tweede wereldoorlog afspeelde, smakeloos noemde.
Eigenaardig genoeg heeft ze het daarbij enkel over de vorm en gaat ze nergens in op de argumenten van burgers die bezorgd zijn over het opslaan van vingerafdrukken in een centrale databank. Terwijl net daar het cruciale punt ligt van een debat dat nauwelijks gevoerd wordt. Maar nu dank zij Het Nieuwe Rijk onder de aandacht komt.
Vandaag is de laatste dag dat Nederlanders een gewoon paspoort kunnen afhalen. Eentje waarvoor je geen vingerafdrukken moet afstaan. Voor een heleboel mensen een stap te ver. Ook voor een zekere Gerrit Jan Rietstra, die dat absoluut niet ziet zitten.
“Het gaat mij te ver. Ik moet al verplicht een identiteitsbewijs op zak hebben. De chip die daarin is verwerkt, kan op afstand worden afgelezen door degene die daarvoor de apparatuur heeft. Camera’s volgen mijn doen en laten. Vroeger was ik een burger, nu ben ik misschien wel een verdachte.”
UPDATE 19 september Vrijdagochtend trok Gerrit Jan Riedstra naar het stadhuis van zijn woonplaats Zutphen om er zijn nieuw paspoort af te halen. Een old school paspoort, dus niks biometrie zoals vingerafdrukken.
Het mag dan nog een eenmansactie geweest zijn, er is wel ruim respons geweest. In Zutphen was hij vergezeld van een cameraploeg en in de media werd zijn actie ruim becommentarieerd – onder meer door verschillende deskundigen die nut, noodzaak, en betrouwbaarheid van het systeem betwijfelen. Dit is het soort eenmansacties waarvan we er jammer genoeg veel te weinig te zien krijgen.
De internationale actiedag tegen de controledrift Freedom not Fear gaat dit jaar door op 12 september. Ook deze keer vragen de organisatoren aandacht voor méér privacy, méér democratie, het recht op vrije communicatie, minder wantrouwen en minder grootschalig opslag van persoonsgegevens. Initiatiefnemer is de Berlijnse Arbeitskreis Vorratdatenspeicherung (AK Vorrat). Vorig jaar werden er tijdens de eerste Freedom Not Fear actiedag wereldwijd in tientallen landen acties gehouden. Ook dit jaar staan weer een heleboel steden op de lijst, van (dicht bij huis) Amsterdam tot zelfs Guatemala.
Tjebbe Van Tijen schreef voor zijn Limping Messenger blog een uitgebreide bijdrage over de (gecontesteerde) introductie van het chipkaartsysteem voor het openbaar vervoer (de OV-chipkaart) in Nederland. Heikel punt en de voornaamste reden waarom critici zich tegen de invoering verzetten, is dat via de kaart alle verplaatsingen van een gebruiker van het openbaar vervoer in kaart gebracht en bijgehouden worden. In Nederland reist big brother vanaf nu dus ook met de trein.
Overigens heeft Tjebbe Van Tijen zijn blogpost (naar zeer goede gewoonte) aangevuld met zes fascinerende tableaux die in beeld zetten waar het in de discussie om draait.
Dit is goed en slecht nieuws in éen bericht. In Nederland gaat Bits of Freedom opnieuw de digitale burgerrechten verdedigen. De waakhond werd drie jaar geleden op non-actief gezet, maar is nu dus terug. Dat is het (zeer) goede nieuws.
Het slechte nieuws is dat de nood aan een waakhond voor digitale burgerrechten nog een pak groter is dan drie jaar geleden. Veel mensen maken zich vandaag terecht zorgen over de toenemende verzameldrift en beperking van hun digitale vrijheid door de overheid en het bedrijfsleven. Zij constateren dat hun burgerrechten daarbij onvoldoende serieus worden genomen (en dat is nog licht uitgedrukt).
Bits of Freedom wil rond die thema’s een constructieve lobby voeren en actieve campagnes inzetten voor de verdediging van de digitale grondrechten van de Nederlandse burger. En dat is dus weer goed nieuws.
Overigens is er nog slecht nieuws. Nederland heeft nu wel zijn digitale waakhond terug, maar in België is er nog steeds niemand die de belangen van de burgers in het digitale tijdperk kan of wil verdedigen. Terwijl we ook hier onze bits of freedom hard nodig hebben.
Security.nl sprak tijdens Hacking At Random met Rop Gonggrijp: “Nederlanders laks met privacy.” Hij reageert daarmee op de bekendmaking dat Groot-Brittannië op grote schaal burgers aftapt en cameratoezicht inzet. Overigens mag je in het verhaal van Gonggrijp Nederland ook gewoon door België vervangen. Veel zal er aan de inhoud van het artikel niet veranderen.
In het Nederlandse Meppel zijn zeven jongeren betrapt voor het plegen van meer dan zeshonderd valse alarmmeldingen op twee maanden tijd. Niet echt opmerkelijk nieuws, behalve dan deze woorden van een zegsman van de politie:
“Omdat de jongeren steeds de SIM-kaart uit de telefoon haalden, zodat je alleen nog een 112-nummer kan bellen, dachten zij dat ze niet te traceren waren. Het tegendeel is waar. Middels een speciaal nummer dat met elk telefoontje wordt meegezonden, konden wij toch achterhalen wie de plegers van deze valse meldingen waren.”
Het “speciaal nummer” waarvan sprake, is de International Mobile Equipment Identity, kortweg IMEI, een meestal 15-cijferig nummer dat een gsm-toestel identificeert. De reacties op de blogpost van security.nl zijn overigens wel interessant om even door te lopen. We wisten het al langer, maar veel blijft er niet over van je privacy als je een gsm gebruikt.
Wie toch zijn mobiele gesprekken (in de mate van het mogelijke) wil afschermen, kan terecht bij de primer van MobileActive.org. Voor activisten die niet zo gediend zijn van luistervinken.
In België zal er in juni wel nog op verschillende plaatsen electronisch gestemd worden. Maar andere Europese landen keren op hun stappen terug, ondanks de niet onaanzienlijke kosten die er al gemaakt zijn.
Na Duitsland, Nederland en verschillende Amerikaanse staten heeft nu ook Ierland op haar beurt het electronisch stemmen de rug toegekeerd. Nochtans had het land reeds 55 miljoen euro geïnvesteerd in 7500 telmachines. Ook daar zullen de verkiezingen in juni dus weer met het klassieke stembriefje en rood potlood verlopen.
De voornaamste redenen voor de terugkeer naar het potlood, zijn het gebrek aan transparantie en de risico’s op vervalsing van de uitslagen. In het eerste geval gaat het over het principiële punt dat stemcomputers de verkiezingen voor de burger oncontroleerbaar maken. Stembriefjes kunnen geteld en desnoods herteld worden, maar bij electronisch stemmen moet er zomaar vertrouwd worden op de programmatuur.
Maar het is vooral de tweede horde die voor de Ierse en de andere regeringen te hoog om nemen blijkt te zijn. In 2006 had men in Nederland reeds omstandig en overduidelijk aangetoond hoe je een stemcomputer met een simpele ingreep kon laten liegen over de verkiezingsuitslag. De enige mogelijke conclusie was dan ook dat electronisch stemmen verre van veilig is en dat de resultaten alles behalve betrouwbaar zijn. In Nederland en verschillende andere landen werd daardoor het electronisch stemmen terug opgeborgen. Omdat, zoals in het spotje van VoorEVA gesteld wordt, een democratie inderdaad te belangrijk is om ze blindelings aan een computer toe te vertrouwen.
Karin Spaink over Advance Interactive Media, een Nederlands bedrijf dat op grote schaal informatie vergaart en koppelt en de gecombineerde gegevens vervolgens doorverkoopt aan financiële instanties, verzekeringsmaatschappijen, farmaceutische bedrijven en gezondheidsorganisaties.
Wat ons betreft sowieso al een bedenkelijke manier van geld verdienen, maar wat een bedrijf als AIM extra misselijk maakt, is dat het die buitengewoon persoonlijke informatie verzamelt door overal op internet ‘leuke’ kwisjes neer te zetten of door mensen ‘inzicht in zichzelf’ of een ‘op maat gesneden advies’ te beloven als ze eerst een serie vragen over hun achtergrond, gewoontes en voorkeuren willen invullen.
Wie deelneemt aan de kwisjes of de vragenlijsten invult (vooral via sites van tijdschriften en tv-programma’s) is zich meestal van geen kwaad bewust en de conclusie van Karin Spaink is dan ook terecht: niets dan een onsmakelijke
vorm van uitlokking. Zonder het te weten wordt er een heel online profiel van je opgesteld, waarmee AIM grof geld mag verdienen. Wat het bedrijf zelf “een interactief platform” noemt, is eigenlijk niet minder of minder dan de basis van het verspreiden van spam. Misselijk, inderdaad.
Meer over Advance Interactive Media op de site van de Volkskrant hier en hier.
In Nederland is een kleine rel ontstaan rond een actie tegen het afnemen en opslaan van vingerafdrukken voor paspoorten en identiteitsbewijzen. De actievoerders van Het Nieuwe Rijk willen vragen stellen rond het nut en de werkelijkheid ervan. Volgens hen druist de aanleg van een database met vingerafdrukken van op den duur alle Nederlanders in tegen het grondrecht op privacy. De verzameldrift ten behoeve van de veiligheid suggereert ook dat wij allemaal als potentiële verdachten worden gezien.
Vrijdagochtend trok 
De internationale actiedag tegen de controledrift 
Het slechte nieuws is dat de nood aan een waakhond voor digitale burgerrechten nog een pak groter is dan drie jaar geleden. Veel mensen maken zich vandaag terecht zorgen over de toenemende verzameldrift en beperking van hun digitale vrijheid door de overheid en het bedrijfsleven. Zij constateren dat hun burgerrechten daarbij onvoldoende serieus worden genomen (en dat is nog licht uitgedrukt). 
Een vervolg op onze blogpost van een tijdje geleden 
Wie toch zijn mobiele gesprekken (in de mate van het mogelijke) wil afschermen, kan terecht bij 
Is de bibliotheek als vrijplaats voor kennis- en informatiegaring voorgoed verleden tijd?
