Big Brother Awards ook in Duitsland en Oostenrijk uitgereikt

Ongeveer gelijktijdig met de Big Brother Awards in Zwitserland werden ook de BBA’s in Duitsland en Oostenrijk uitgereikt. Net als in Zwitserland, was het ook in Duitsland de tiende keer dat de Awards werden uitgereikt. Voor die gelegenheid blikten de organisatoren terug op 10 jaar Big Brother Awards en hadden ze het ook over trends en vooruitzichten.

(tussen haakjes, u hoeft niet te letten op het foeilelijke logo (zie hierboven) dat gebruikt werd bij de Duitse BBA’s)

Een verslag van de Freedom Not Fear 2009 manifestaties

Op zaterdag 12 september vond in verschillende landen (neen, niet in België) de tweede editie van Freedom Not Fear plaats. Motto was opnieuw “Stop the Surveillance Mania” (Stop de Controledrift). Ralf Bendrath maakte voor EDRI een overzicht van de acties die die dag plaats vonden. Zijn verslag kan je hier lezen.

Freedom Not Fear 2009

De internationale actiedag tegen de controledrift Freedom not Fear gaat dit jaar door op 12 september. Ook deze keer vragen de organisatoren aandacht voor méér privacy, méér democratie, het recht op vrije communicatie, minder wantrouwen en minder grootschalig opslag van persoonsgegevens. Initiatiefnemer is de Berlijnse Arbeitskreis Vorratdatenspeicherung (AK Vorrat). Vorig jaar werden er tijdens de eerste Freedom Not Fear actiedag wereldwijd in tientallen landen acties gehouden. Ook dit jaar staan weer een heleboel steden op de lijst, van (dicht bij huis) Amsterdam tot zelfs Guatemala.

Electronisch stemmen terug naar af?

In België zal er in juni wel nog op verschillende plaatsen electronisch gestemd worden. Maar andere Europese landen keren op hun stappen terug, ondanks de niet onaanzienlijke kosten die er al gemaakt zijn.

Na Duitsland, Nederland en verschillende Amerikaanse staten heeft nu ook Ierland op haar beurt het electronisch stemmen de rug toegekeerd. Nochtans had het land reeds 55 miljoen euro geïnvesteerd in 7500 telmachines. Ook daar zullen de verkiezingen in juni dus weer met het klassieke stembriefje en rood potlood verlopen.

De voornaamste redenen voor de terugkeer naar het potlood, zijn het gebrek aan transparantie en de risico’s op vervalsing van de uitslagen. In het eerste geval gaat het over het principiële punt dat stemcomputers de verkiezingen voor de burger oncontroleerbaar maken. Stembriefjes kunnen geteld en desnoods herteld worden, maar bij electronisch stemmen moet er zomaar vertrouwd worden op de programmatuur.

Maar het is vooral de tweede horde die voor de Ierse en de andere regeringen te hoog om nemen blijkt te zijn. In 2006 had men in Nederland reeds omstandig en overduidelijk aangetoond hoe je een stemcomputer met een simpele ingreep kon laten liegen over de verkiezingsuitslag. De enige mogelijke conclusie was dan ook dat electronisch stemmen verre van veilig is en dat de resultaten alles behalve betrouwbaar zijn. In Nederland en verschillende andere landen werd daardoor het electronisch stemmen terug opgeborgen. Omdat, zoals in het spotje van VoorEVA gesteld wordt, een democratie inderdaad te belangrijk is om ze blindelings aan een computer toe te vertrouwen.

Lidl blijft rechten van werknemers met de voeten treden

Vorig jaar kwam de supermarktketen Lidl al in het nieuws toen aan het licht kwam dat privédetectives de werknemers bespioneerden met kleine cameraatjes. Dat schandaal kwam de Duitse discounter toen op een boete van 1,5 miljoen euro te staan. Onvoldoende, zo blijkt nu, want Lidl heeft nog steeds zijn lesje niet geleerd.

Het Duitse tijdschrift Der Spiegel kon de hand leggen op documenten waaruit blijkt dat het bedrijf privégegevens over de gezondheidstoestand van zijn personeelsleden bijhoudt. De fiches dragen de titel ‘gezondheidstoestand’ en bevatten commentaren als “operatie van een tumor, maar goedaardig” of “wil zwanger worden, maar problemen met vruchtbaarheid”.

Dergelijke persoonlijke gegevens kunnen volgens Der Spiegel enkel verkregen zijn doordat Lidl druk op de werknemers uitgeoefend heeft. Getuigenissen van Lidl-personeel gaan in ieder geval in die richting.

Klein detail: Lidl gooit de persoonlijke gegevens zelfs letterlijk te grabbel. De fiches werden immers gevonden in de vuilnisbak van een carwash. Lidl verzamelt dus niet alleen gevoelige persoonlijke informatie; ze springt er ook nog eens uiterst slordig mee om.

In dit geval gaat het overigens om de gegevens van werknemers van de vestigingen in Duitsland. Benieuwd hoe het er hier in België aan toe gaat.

Duitse rechter noemt snuffelstaat in strijd met wetgeving

Het goede nieuws komt vandaag uit Duitsland. Daar heeft een rechter in Wiesbaden geoordeeld dat het onbeperkt bewaren van de gegevens van telefoonverkeer, gsm-gesprekken, e-mail en internetgebruik buiten alle proporties is. De beslissing zegt letterlijk:

“The court is of the opinion that data retention violates the fundamental right to privacy. It is not necessary in a democratic society. The individual does not provoke the interference but can be intimidated by the risks of abuse and the feeling of being under surveillance [...] The directive [on data retention] does not respect the principle of proportionality guaranteed in Article 8 ECHR, which is why it is invalid.”

Lees meer over de uitspraak.

Big Brother Awards Duitsland 2008

Eind oktober werden voor de 9de keer de German Big Brother Awards uitgereikt. Een volledige lijst van de winnaars vind je hier.

Terzelfdertijd werden ook een aantal opvallende trends gehekeld. Eén van die trends is de wel heel erge vage en brede privacy statements van een heleboel bedrijven op het internet. Typevoorbeeld is de website van Apple waar letterlijk te lezen staat dat het bedrijf zich het recht voorbehoudt om klantgegevens door te geven “in case this should be necessary for national security, the legal process or other public interest”. Nietszeggend en tegelijk veelzeggend, zo’n verklaring.

Zijn databanken te vertrouwen?

Zijn databanken en hun beheerders te vertrouwen? Als je de databanken, hun beheerders en hun apologeten mag geloven uiteraard wel. Als je de feiten een keer op een rijtje zet, dan lijkt een gezonde dosis wantrouwen al meer op zijn plaats.

• Oktober 2008, de vertrouwelijke gegevens van 30 miljoen klanten van Deutsche Telekom, waaronder nummers van bankkaarten, zijn gedurende 48 uur vrij toegankelijk op internet.
• Oktober 2008, Deutsche Telekom geeft toe dat de persoonlijke gegevens van 17 miljoen klanten van zijn mobiele telefonietak T-Mobile werden gestolen.
• Oktober 2008, het Britse leger verliest de persoonlijke gegevens van 1,7 miljoen Britten die interesse hadden om het leger in te gaan.
• Oktober 2008, een harde schijf met de personeelsgegevens van 100.000 militairen verdwijnt uit een ‘extra beveiligd’ gedeelte van een luchtmachtbasis.
• September 2008, de fiscus van Noorwegen stuurt de gegevens van 4 miljoen belastingbetalers naar kranten, radio en tv-zenders.
• September 2008, een USB-stick met vertrouwelijke plannen van het Britse leger wordt teruggevonden op de vloer van een nachtclub.
• Augustus 2008, een computer met de bankgegevens van meer dan een miljoen klanten van de Royal Bank of Scotland staat te koop op eBay.
• Augustus 2008, de vertrouwelijke gegevens van 6 miljoen Duitsers kunnen voor 850 euro aangekocht worden via internet.
• Enzoverder …

Het zijn maar een paar recente voorbeelden van de manier waarop met onze vertrouwelijke gegevens wordt omgesprongen. In slechts één van de hierboven aangehaalde voorbeelden is er echt sprake van gegevensdiefstal. In de andere gevallen gaat het telkens om gegevens die op een of andere manier te grabbel worden gegooid.

Mail aftappen mag in Duitsland

Na jarenlange meningsverschillen heeft de Duitse regeringscoalitie een akkoord bereikt over een nieuwe antiterreurwet. De duitse Bundeskriminalamt krijgt vergaande bevoegdheden en mag voortaan onder meer het internetverkeer van verdachten te bespioneren. Minister van Binnenlandse Zaken Schäuble (CDU) noemt de wet een ‘belangrijke bouwsteen in de veiligheidsarchitectuur’. De oppositie heeft het over “een zwarte dag voor de burgerrechten” in Duitsland. Ze verwijt Schäuble een ‘grondwetvijandige politiek’ en zei dat de minister het BKA tot een ‘super-spionage-apparaat’ uitbouwt.

Een paar dagen geleden vonden in meer dan 30 duitse steden nog manifestaties plaats tegen de groeiende controlestaat Duitsland.

Surveillance en bedrijfscultuur

Een paar maanden geleden werden in Duitsland de Big Brother Awards 2007 uitgereikt. We komen er nog even op terug, omdat de motivatie van de jury mooi illustreert binnen welke context het surveillancedenken zich verder verspreidt. In de categorie bedrijfswereld gaat de prijs namelijk naar Novartis Pharma GmbH, een firma die met ronkende intenties naar buiten komt maar in de praktijk haar werknemers constant in de gaten houdt en zonder blikken of blozen hun rechten met de voeten treedt. In de verklaring waarom Novartis de prijs verdiend heeft, toont Karin Schuler op welke manier de controlecultuur binnen Novartis kadert binnen de bredere bedrijfscultuur.