Rel rond actie tegen vingerafdrukken

In Nederland is een kleine rel ontstaan rond een actie tegen het afnemen en opslaan van vingerafdrukken voor paspoorten en identiteitsbewijzen. De actievoerders van Het Nieuwe Rijk willen vragen stellen rond het nut en de werkelijkheid ervan. Volgens hen druist de aanleg van een database met vingerafdrukken van op den duur alle Nederlanders in tegen het grondrecht op privacy. De verzameldrift ten behoeve van de veiligheid suggereert ook dat wij allemaal als potentiële verdachten worden gezien.

Het Nieuwe Rijk verspreidde vorige week een folder (klik hieronder op de afbeelding) waarin de overheid burgers zou adviseren hun Burger Servicenummer (BSN) op hun linkerarm te tatoeren. De satirische folder belandde in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag in de brievenbussen en lokte onder meer protest uit van staatssecretaris Bijleveld die de vergelijking met wat er zich tijdens de tweede wereldoorlog afspeelde, smakeloos noemde.

Eigenaardig genoeg heeft ze het daarbij enkel over de vorm en gaat ze nergens in op de argumenten van burgers die bezorgd zijn over het opslaan van vingerafdrukken in een centrale databank. Terwijl net daar het cruciale punt ligt van een debat dat nauwelijks gevoerd wordt. Maar nu dank zij Het Nieuwe Rijk onder de aandacht komt.

Kontrollverluste

Begin dit jaar verscheen bij het Duitse Unrast Verlag het boek “Kontrollverluste – Interventionen gegen Überwachung”. Het Leipziger Kamera collectief verzamelde hiervoor niet minder dan 33 kritische bijdragen over onze controlemaatschappij. Onderzoekers, activisten en organisaties gaan elk op een eigen manier in op de verschillende kritieken, strategieën en acties tegen de groeiende surveillance en controle.

Bij het boek hoort nu ook een gelijknamig weblog waar je enkele bijdragen uit het boek kan downloaden. Interessante lectuur voor iedereen die onze controlemaatschappij een koud hart toedraagt.

Kamercommissie weigert voorlopig passagiersgegevens aan VS te geven

De Kamercommissie Buitenlandse Zaken heeft vandaag beslist om het licht voorlopig nog niet op groen te zetten voor een wetsontwerp over de overdracht van de persoonsgegevens van vliegtuigpassagiers aan de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Bij goedkeuring zou de de Kamer haar instemming betoond hebben met een verdrag dat de EU en de VS hierrond in 2007 hebben afgesloten. De commissie stelde dat eerst het advies van de privacycommissie moet worden ingewonnen. Opmerkelijk aan dit nieuws is dat hiervoor een wisselmeerderheid gevonden werd, terwijl de Senaat vorige week hetzelfde akkoord goedkeurde.

Aanstoker van dit oponthoud is Groen!-Kamerlid Wouter De Vriendt die er onder meer op wees dat door de transfer van persoonsgegevens naar de VS de privacy verder in gevaar komt. Volgens hem wordt al te vaak de strijd tegen het terrorisme ingeroepen om het recht op privacy in te dijken. Het akkoord tussen de EU en de VS heeft nog maar eens een stap verder in die richting gezet.

Zo blijft er onder meer onduidelijkheid bestaan over de bewaartermijn van de gegevens, over het eventuele doorspelen van de persoonlijke gegevens aan derde landen en over de vernietiging van de gegevens na het verlopen van deze termijn. Het gaat om een lijst met 19 persoonsgegevens, waaronder creditcardnummers, bagagegegevens, geboortedatum en adres, die volgens het verdrag gedurende een periode van minstens 15 jaar zullen bijgehouden worden.

We vrezen helaas dat het ondanks de terechte bezwaren enkel bij uitstel zal blijven en dat er geen afstel van zal komen. België is namelijk een van de laatste Europese landen die het verdrag met de VS nog niet geratificeerd heeft. Een verbod op het overdragen van gegevens zal er dus wellicht en jammer genoeg niet meer van komen.

Update 27/11/2009

Uiteindelijk heeft de Kamer vandaag het wetsontwerp over de overdracht van persoonsgegevens van vliegtuigpassagiers aan de Amerikaanse veiligheidsdiensten toch goedgekeurd. Socialisten en groenen stemden tegen, meerderheid en Vlaams Belang stemden voor.

Cameraspotters in Etampes

Sedert een jaar duiken er ook in Etampes, een stadje ten zuiden van Parijs, steeds meer kleine witte bollen op in de straten. De ene keer plakken ze tegen een gevel, de andere keer hangen ze aan een verlichtingspaal of aan iets anders. Uiteraard gaat het om bewakingscamera’s, een fenomeen dat ook in Frankrijk aan een flinke opmars bezig is. Zo zouden er bijvoorbeeld in Etampes ondertussen al een honderdtal hangen.

Niet iedereen is even gelukkig met die kleine witte bollen. Nutteloos en duur, zeggen critici en daar hebben ze uiteraard gelijk in. In Etampes hebben ze er daarom een soort stadsspel van gemaakt, onder de titel “Souriez! Vous êtes filmés!”.

Het spel gaat als volgt:  je wandelt door de stad en je speurt de muren en de palen af op zoek naar die gemene witte bollen. Als je er een ontdekt, dan noteer je de exacte plek en als het even kan, dan neem je er ook een foto van. Je stuurt al die gegevens door naar de initiatiefnemers en die plaatsen de resultaten dan op een google map. Winnaar is diegene die de meeste camera’s gespot heeft.

Simpel toch, zo’n spel? Dat bovendien mits enige uitbreiding een leuk stadsspel kan worden. En waarmee je meteen ook de mogelijkheid creëert om de wildgroei aan bewakingscamera’s aan de kaak te stellen. Mooi toch?

Bug Brother

De cameraspotters van Etampes zijn overigens niet de enigen die zo’n hekel hebben aan bewakingscamera’s. Een van de ferventste critici (en tegelijk een van de boeiendste bloggers rond het thema surveillance) blijft nog steeds journalist Jean-Marc Manach. Zijn blog voor Le Monde, getiteld Bug Brother, is een absolute must voor iedereen die met meer dan een kritisch oog naar al die surveillance toestanden wil kijken. Mooi is bijvoorbeeld de manier waarop hij een recent rapport over het inzetten van bewakingscamera’s onderuit haalt. Volgens bepaalde kranten was het rapport een bewijs dat bewakingscamera’s werken. Maar Manach maakt duidelijk dat het rapport net het omgekeerde aantoont: het enige wat met zekerheid geweten is, is het kostenplaatje dat aan camerabewaking vasthangt. Er bestaat tot op heden geen enkele studie die heeft kunnen aantonen dat camerabewaking het aantal misdrijven doet dalen.

Het kan dus niet genoeg gezegd worden: camerabewaking helpt niet. Gelukkig dat er nog journalisten als Jean-Mac Manach en speelvogels zoals in Etampes zijn om ons daar nog eens aan te herinneren.

Bewaar je privacy

We keren nog even terug op Bewaar je Privacy, de campagne die maandag gelanceerd werd. Op de gelijknamige website wijzen verschillende organisaties op de gevaren en op het zinloze van de Europese dataretentierichtlijn, die binnenkort ook in België dreigt goedgekeurd te worden.

Hier vindt u alvast het integrale persbericht (in pdf) waarin de initiatiefnemers duidelijk maken waarom het voor ieder van ons een slechte zaak zou zijn als de Belgische regering die richtlijn effectief in wetgeving zou omzetten.

We maken meteen ook van deze gelegenheid gebruik om nogmaals met aandrang te vragen de petitie te ondertekenen én om hem zelf zoveel mogelijk te verspreiden. Doen!

Big Brother Awards ook in Duitsland en Oostenrijk uitgereikt

Ongeveer gelijktijdig met de Big Brother Awards in Zwitserland werden ook de BBA’s in Duitsland en Oostenrijk uitgereikt. Net als in Zwitserland, was het ook in Duitsland de tiende keer dat de Awards werden uitgereikt. Voor die gelegenheid blikten de organisatoren terug op 10 jaar Big Brother Awards en hadden ze het ook over trends en vooruitzichten.

(tussen haakjes, u hoeft niet te letten op het foeilelijke logo (zie hierboven) dat gebruikt werd bij de Duitse BBA’s)

Europese dataretentierichtlijn krijgt ook in België tegenwind

Vandaag werd in Brussel de campagne Bewaar je Privacy gelanceerd tegen de omzetting van de Europese richtlijn rond dataretentie in Belgische wetgeving. Initiatiefnemers zijn de Liga voor Mensenrechten, de orde van Vlaamse en Franstalige Balies en de Vereniging voor Telecom- en Internetklanten (Tik).

Via die dataretentierichtlijn heeft de Europese Unie haar lidstaten verplicht om alle telefoon- en internetgegevens gedurende een periode van 6 maanden tot 2 jaar bij te houden.

De organisaties die het protest tegen die richtlijn organiseren, vrezen vooral voor de privacy van de burgers. “Er bestaan vele technische omwegen om deze controle te omzeilen, waardoor de daders meestal buiten schot blijven”, zegt Rudi Vansnick, voorzitter van Tik vzw en de vereniging van internetprofessionals Isoc Belgium, in een officiële mededeling. “En net daarvoor zou de burger moeten opdraaien. Met het bewaren van alle communicatie gegevens kan de overheid desgevallend ook andere elementen van het gedrag van de burger controleren, zonder dat er een criminele actie heeft plaats gehad.” Ook wordt gevreesd voor hogere kosten voor de consument. “Immers iemand zal de kosten van opslaan en bewaren van deze gegevens voor z’n rekening moeten nemen.”

De website bewaarjeprivacy.be is bedoeld als drukkingsmiddel “om de Belgische politici ervan te weerhouden een wet goed te keuren die enkel beoogt om de burger te treffen en slechts in beperkte mate de criminaliteit zal bestrijden”. Je vindt er kort en duidelijk op een rijtje de redenen waarom de dataretentierichtlijn een slechte zaak is voor u en ik. En je vindt er een petitie die u best zo snel mogelijk ondertekent. Tenminste als je toch een deeltje van je privacy wil bewaren.

Big Brother Awards uitgereikt in Zwitserland

Vorige zaterdag werden in Zurich de winnaars van de Zwitserse Big Brother Awards bekend gemaakt. De winnaar in de categorie Overheid was alvast geen verrassing. Daar ging de Award naar de overheidsdienst die onze verkeersgegevens (mail en telefoon) in de gaten moet houden, zeg maar de Zwitserse versie van de dataretentierichtlijn die er ook in België staat aan te komen.

Andere winnaars waren internet provider Swisscom (in de categorie Bedrijven) en een school in Winterthour die aan de buren had gevraagd om vanuit het raam foto’s te nemen van scholieren die stiekem roken of die afval weggooien. Het bedrijf Deltavista ontving een “life-time achievement award” als hardnekkigste big brother. Deltavista is marktleider in het verzamelen van privé-gegevens voor commerciële doeleinden.

Tegelijk met de BBA’s werd er ook een Publieksprijs uitgereikt voor de persoon of organisatie die zich het duidelijkst heeft uitgesproken tegen surveillance en controle. Voor 2009 ging die Publieksprijs naar de studentenvakbond aan de universiteit van Genève, die zich verzette tegen controles van buitenlandse studenten door de vreemdelingenpolitie.

Debat over technologie en democratie

Het tijdschrift “Politique” heeft net haar nummer van oktober 2009 uitgebracht, onder de titel “L’intrusion technologique”. Thema is het spanningsveld tussen nieuwe technologieën en de rechten van de mens.

Bij die gelegenheid organiseert het tijdschrift samen met de Ligue des Droits de l’Homme op vrijdag 30 oktober een debat onder de titel “Anti-démocratiques, les nouvelles technologies?”.

“L’émergence d’une société hypertechnologique nous annonce-t-elle l’avènement d’un nouveau mode de gouvernement soumis à la technique, au détriment de la délibération citoyenne?”

Plaats: Ligue des droits de l’Homme – rue du Boulet 22 à 1000 Bruxelles (métro Sainte-Catherine). Toegang gratis, debat in het frans, begin om 20 uur.

Surveillance Camera Players

Trailer voor een nooit gemaakte documentaire over de Surveillance Camera Players. De beelden dateren van de periode 1999-2000.