“The catalogue” van Chris Oakley

Chris Oakley’s “The Catalogue” is een korte film uit 2004 die een beeld van de nabije toekomst schetst waarin RFID-tagging en compleet transparante databases aan elkaar gekoppeld worden om onmiddellijk een profiel van mensen te kunnen samenstellen. De videokunstenaar onderzoekt met zijn film hoe mensen gecodeerd worden ten bate van grote bedrijven en instellingen.

Met Mobib op het openbaar vervoer in Brussel: uw gegevens te grabbel?

Sedert vorig jaar werkt de STIB (vervoersmaatschappij van Brussel Hoofdstedelijk Gewest) met een electronisch ticketsysteem genaamd MOBIB. MOBIB maakt gebruik van RFID technologie, zoals voor dit soort “contactloze” systemen meestal het geval is. In de praktijk betekent dit dat wie metro, bus of tram wil nemen en gebruik maakt van MOBIB, eerst langs een kaartlezer moet passeren.

De Groupe Sécurité de l’Information (GSI) van de universiteit van Louvain-la-Neuve heeft de MOBIB kaart nu onder de loep genomen en aangetoond dat ze een aantal persoonlijke gegevens bevat, die bovendien nauwelijks beveiligd zijn. Het gaat daarbij niet alleen over naam en voornaam, geboortedatum en postcode van de woonplaats.

Wat de onderzoekers vooral verontrust, is dat de kaart bijhoudt wat de laatste drie verplaatsingen zijn die met de kaart geregistreerd werden. Dat is verontrustend omdat de bevoegde minister nog maar onlangs voor het Parlement verklaard heeft dat “verplaatsingen niet op de kaart geregistreerd worden”.

Om aan te tonen hoe makkelijk de gegevens te lezen zijn, hebben de onderzoekers op hun website een aantal versies van MOBIB Extractor geplaatst. Met die (gratis downloadbare) software en een kaartlezer, kan je zelf alle gegevens van een kaart afhalen.

OV-chipkaart verkozen tot beveiligingsmoment van 2008

Security.nl vroeg haar Nederlandse lezers wat voor hen het beveiligingsmoment van 2008 was. Niet minder dan 37 procent van hen koos voor de problemen rond de OV-Chipkaart. Daarmee laat de omstreden kaart andere onderwerpen als rekeningrijden en het Elektronisch patiëntendossier ver achter zich.

De OV-chipkaart is een elektronische betaalpas voor het openbaar vervoer en wordt in 2009 ingevoerd. De kaart, met het formaat van een bankpas, is op afstand leesbaar en voorzien van een RFID-chip.

De OV-chipkaart kwam in 2008 meerdere keren negatief in het nieuws, zowel vanwege de veiligheid van de kaart alsmede de gevolgen voor de privacy van reiziger. “De massale keuze voor de OV-chipkaart geeft aan dat mensen hier zich ernstig zorgen over maken of het nu gaat om het vastleggen van hun reisgedrag, de mogelijkheid tot misbruik door criminelen of de ontransparante besluitvorming die aan de kaart ten grondslag ligt”, zegt Security.nl hoofdredacteur Joran Polak.

De Nederlands Spoorwegen kregen overigens al in 2007 een Big Brother Award voor de OV-chipkaart, omdat ze de verschillende adviezen over een goede bescherming van de privacy aan haar laars lapte.

Alzheimer patiënten met chip

Digital Angel, een dochteronderneming van het Amerikaanse VeriChipCorp, maakt implanteerbare chips voor allerlei doelgroepen. Zo zijn er vorig jaar in de VS 200 alzheimer patiënten door hen gechipped. Voor hun eigen veiligheid natuurlijk. In de database zijn persoonlijke restricties opgenomen die de bewegingsvrijheid van de patienten bepalen in de kliniek. Is de patient gezond genoeg om vrij te bewegen dan gaan de deuren open. Is er in de database voor hen bepaald dat je dat niet mag, dan blijven de deuren dicht. In een persbericht gaf Verichipcorp weliswaar aan dat het een ethisch probleem is om mensen die geen wilsbeschikking meer hebben van een chip te voorzien. Maar dat heeft hen er alleszins niet van weerhouden om de technologie in de praktijk te brengen.

EDRI-gram 6.16

Aflevering 6.16 van EDRI-gram, de engelstalige nieuwsbrief over “digital civil rights in Europe”. Met onder meer een artikel over het gemak waarmee een electronisch paspoort gekloond kan worden.

Verder nogmaals een oproep voor een wereldwijde actiedag onder het motto “Freedom Not Fear” en een artikel over afluisterpraktijken en spionage in Zweden. Dat laatste artikel naar aanleiding van een wet die in juni gestemd werd en die alle telecom operatoren en internet providers verplicht hun communicatiegegevens door te geven aan de inlichtingendiensten. Vaarwel privacy dus, niet alleen voor de Zweden maar ook breder, want internet is nu eenmaal per definitie grensoverschrijdend. Zo maken onder meer Finland en Noorwegen gebruik van het Zweedse netwerk en passeert 80 procent van het Russische telecom en internet verkeer via Zweden.

RFID en de dingen die gaan komen

19 & 20 oktober vindt in De Balie in Amsterdam onder de noemer Recalling RFID een tweedaags publieksprogramma “over RFID en de dingen die gaan komen” plaats. Hieronder kan je de aankondiging lezen.

Het wordt gebruikt in reisdocumenten, personeelspassen, huisdieren, kledingzaken, bibliotheken, zwembaden, pretparken en gevangenissen… en toch weten maar weinig Nederlanders wat RFID is. RFID (radio frequency identification) is een manier om via radiogolven objecten, mensen of dieren te kunnen identificeren. Overheden en bedrijfsleven zien RFID als de sleutel tot economische innovatie, terwijl het voor de futurist de volgende fase van digitale connectiviteit markeert. De verwachting is dat de aanwezigheid van RFID de komende jaren enorm zal toenemen, wat gepaard gaat met een geleidelijke verandering van onze beleving van publieke ruimte en privédomein.

Naast grote beloftes brengt RFID gevolgen met zich mee die verder gaan dan veiligheid en individuele privacy. Als het al niet duidelijk was, dan toont RFID ons alsnog dat er in digitale netwerken geen ‘vergeten’ bestaat, geen ‘geheugenverlies’. Dat scenario geeft ruimte aan zowel optimisme als angst. RFID vormt een soort microkosmos waarin een collectieve, ambivalente verhouding tot technologie wordt tentoongespreid. Recalling RFID vestigt de aandacht twee dagen lang op deze ‘onzichtbare’ technologie met een publiek seminar, workshops en een smart opera. Het programma brengt uiteenlopende concepties van RFID – technologie en toepassing – samen en probeert monologen als dialoog te herorganiseren.

Op het programma onder meer een seminarie met sprekers uit binnen- en buitenland, die uiteenlopende visies op RFID en verschillende toekomstscenario’s van digitale connectiviteit zullen uittekenen.

Wordt China onze “biggest brother”?

China heeft een uiterst ambitieus ”Big Brother” surveillance programma gelanceerd. Daarbij zal onder meer gebruik gemaakt worden van camerabewaking met gezichtsherkenning, biometrische identiteitskaarten en zoveel mogelijk een combinatie van de twee. Het project werd Golden Shield gedoopt en als het zal afgerond zijn, zal China beschikken over een controlesysteem dat (wat de schaal betreft) zijns gelijke niet kent.

De eerste stappen in die richting werd gezet met het afsluiten van een contract voor het aanmaken van rfid-identiteitskaarten waarover op termijn alle Chinezen zullen moeten beschikken. Proefterrein is de zuidelijke stad Shenzhen, in de buurt van Hong Kong. Daar wordt ook een netwerk van zogenaamd intelligente bewakingscamera’s geplaatst. Het is de bedoeling dat de beelden van die camera’s gekoppeld kunnen worden aan de gegevens op de identiteitskaarten en op vraag van de politie ook aan de gegevens van camera’s die door bedrijven en overheidsinstellingen geplaatst zijn.

Om u even te laten duizelen en huiveren: Shenzhen is een stad van zo’n 12 miljoen inwoners en wordt zowat beschouwd als het economisch hart en de rijkste stad van China. Er staan naar verluidt reeds 180.000 bewakingscamera’s opgesteld en daar zouden nu volgens de New York Times nog eens 20.000 camera’s (inclusief technologie voor gezichtsherkenning) bijkomen. Op de chip van de identiteitskaarten zullen onder meer volgende gegevens opgeslagen worden: eventuele veroordelingen, opleiding en werkervaring, medische achtergrond en verzekering, geloof, etnische afkomst en aantal kinderen. Dat laatste is voor de overheid van belang om te weten of de persoon zich houdt aan het één-kindbeleid.

Het systeem wordt eerst in Shenzen ingevoerd omdat men er de economische migratie van platteland naar stad wil tegenhouden en omdat de overheid de stijgende misdaad wil bekampen. Vervolgens zullen ook de andere Chineze steden aan bod komen.

Gelukkig komt er ook kritiek op het project vanuit de hoek van mensenrechtenactivisten. Zij wijzen erop dat Golden Shield de controle op het dagelijks leven nog verder uitbreidt en de overheid een nog sterkere greep op het doen en laten van mensen geeft. Zij noemen het een verontrustende ontwikkeling in een land dat niet bepaald bekend staat voor respect voor de mensenrechten.

RFID technologie is een tweesnijdend zwaard

Het klinkt allemaal zo leuk en makkelijk. In plaats van al die irritante kaarten die je toch maar verloren legt, kan je voortaan alles betalen en bewijzen met één geïmplanteerde RFID-chip. Dan zou denken dat de keuze snel gemaakt is, maar waar je niets over hoort of leest, dat is over de risico’s die hieraan verbonden zijn. Aantasting van privacy en burgerrechten, bijvoorbeeld. RFID-technologie past namelijk perfect in de ontwikkeling die we nu meemaken naar een controlemaatschappij.

RFID is kort voor Radio Frequency Identification; een techniek die middels radiogolven mensen of zaken identificeert. Informatie over een persoon of object wordt opgeslagen op een RFID-chip, die soms zo klein als een zandkorrel is. Die chip kan bijvoorbeeld een serienummer of identiteitsgegevens of een digitale foto bevatten. Die informatie wordt op afstand “gelezen” en dat is het grote voordeel in vergelijking met een magneetstrip op een bankkaart of een streepjescode. De chip hoeft niet zichtbaar te zijn, maar werkt even goed als hij is opgenomen in een product, een kaart of … in het menselijk lichaam.

De technologie wordt nu al toegepast bij huisdieren, bij reiskoffers, in ziekenhuizen, in gevangenissen, in exclusieve discotheken, enzoverder.

Louise Baanders schreef voor Ravage een artikel waarin ze een stand van zaken schetst en wijst op de gevaren die aan de technologie gekoppeld zijn. Voor haar is RFID een voorbeeld van een technologie die de mens uiteindelijk tot slaaf van zijn eigen schepping maakt.

Meer over RFID en de gevaren ervan vind je ook op de Stop VeriChip site.