Bewaar je privacy

We keren nog even terug op Bewaar je Privacy, de campagne die maandag gelanceerd werd. Op de gelijknamige website wijzen verschillende organisaties op de gevaren en op het zinloze van de Europese dataretentierichtlijn, die binnenkort ook in België dreigt goedgekeurd te worden.

Hier vindt u alvast het integrale persbericht (in pdf) waarin de initiatiefnemers duidelijk maken waarom het voor ieder van ons een slechte zaak zou zijn als de Belgische regering die richtlijn effectief in wetgeving zou omzetten.

We maken meteen ook van deze gelegenheid gebruik om nogmaals met aandrang te vragen de petitie te ondertekenen én om hem zelf zoveel mogelijk te verspreiden. Doen!

Big Brother Awards ook in Duitsland en Oostenrijk uitgereikt

Ongeveer gelijktijdig met de Big Brother Awards in Zwitserland werden ook de BBA’s in Duitsland en Oostenrijk uitgereikt. Net als in Zwitserland, was het ook in Duitsland de tiende keer dat de Awards werden uitgereikt. Voor die gelegenheid blikten de organisatoren terug op 10 jaar Big Brother Awards en hadden ze het ook over trends en vooruitzichten.

(tussen haakjes, u hoeft niet te letten op het foeilelijke logo (zie hierboven) dat gebruikt werd bij de Duitse BBA’s)

Vacature bij Liga voor Mensenrechten

Neen, wij zijn geen vacature site en hebben geen plannen om er ooit een te worden. Maar misschien is er hier wel iemand geinteresseerd in deze job bij de Liga voor Mensenrechten. Bij de taken hoort immers ook meewerken aan de jaarcampagne 2010 van de Liga. En laat die campagne nu net draaien rond het recht op privacy, toch één van onze stokpaardjes en naar wij vermoeden ook van wie onze Permanent Gecontroleerde Zones regelmatig bezoekt.
Meer weten? info@mensenrechten.be of 09/223 07 38.

Europese dataretentierichtlijn krijgt ook in België tegenwind

Vandaag werd in Brussel de campagne Bewaar je Privacy gelanceerd tegen de omzetting van de Europese richtlijn rond dataretentie in Belgische wetgeving. Initiatiefnemers zijn de Liga voor Mensenrechten, de orde van Vlaamse en Franstalige Balies en de Vereniging voor Telecom- en Internetklanten (Tik).

Via die dataretentierichtlijn heeft de Europese Unie haar lidstaten verplicht om alle telefoon- en internetgegevens gedurende een periode van 6 maanden tot 2 jaar bij te houden.

De organisaties die het protest tegen die richtlijn organiseren, vrezen vooral voor de privacy van de burgers. “Er bestaan vele technische omwegen om deze controle te omzeilen, waardoor de daders meestal buiten schot blijven”, zegt Rudi Vansnick, voorzitter van Tik vzw en de vereniging van internetprofessionals Isoc Belgium, in een officiële mededeling. “En net daarvoor zou de burger moeten opdraaien. Met het bewaren van alle communicatie gegevens kan de overheid desgevallend ook andere elementen van het gedrag van de burger controleren, zonder dat er een criminele actie heeft plaats gehad.” Ook wordt gevreesd voor hogere kosten voor de consument. “Immers iemand zal de kosten van opslaan en bewaren van deze gegevens voor z’n rekening moeten nemen.”

De website bewaarjeprivacy.be is bedoeld als drukkingsmiddel “om de Belgische politici ervan te weerhouden een wet goed te keuren die enkel beoogt om de burger te treffen en slechts in beperkte mate de criminaliteit zal bestrijden”. Je vindt er kort en duidelijk op een rijtje de redenen waarom de dataretentierichtlijn een slechte zaak is voor u en ik. En je vindt er een petitie die u best zo snel mogelijk ondertekent. Tenminste als je toch een deeltje van je privacy wil bewaren.

Big Brother Awards uitgereikt in Zwitserland

Vorige zaterdag werden in Zurich de winnaars van de Zwitserse Big Brother Awards bekend gemaakt. De winnaar in de categorie Overheid was alvast geen verrassing. Daar ging de Award naar de overheidsdienst die onze verkeersgegevens (mail en telefoon) in de gaten moet houden, zeg maar de Zwitserse versie van de dataretentierichtlijn die er ook in België staat aan te komen.

Andere winnaars waren internet provider Swisscom (in de categorie Bedrijven) en een school in Winterthour die aan de buren had gevraagd om vanuit het raam foto’s te nemen van scholieren die stiekem roken of die afval weggooien. Het bedrijf Deltavista ontving een “life-time achievement award” als hardnekkigste big brother. Deltavista is marktleider in het verzamelen van privé-gegevens voor commerciële doeleinden.

Tegelijk met de BBA’s werd er ook een Publieksprijs uitgereikt voor de persoon of organisatie die zich het duidelijkst heeft uitgesproken tegen surveillance en controle. Voor 2009 ging die Publieksprijs naar de studentenvakbond aan de universiteit van Genève, die zich verzette tegen controles van buitenlandse studenten door de vreemdelingenpolitie.

Debat over technologie en democratie

Het tijdschrift “Politique” heeft net haar nummer van oktober 2009 uitgebracht, onder de titel “L’intrusion technologique”. Thema is het spanningsveld tussen nieuwe technologieën en de rechten van de mens.

Bij die gelegenheid organiseert het tijdschrift samen met de Ligue des Droits de l’Homme op vrijdag 30 oktober een debat onder de titel “Anti-démocratiques, les nouvelles technologies?”.

“L’émergence d’une société hypertechnologique nous annonce-t-elle l’avènement d’un nouveau mode de gouvernement soumis à la technique, au détriment de la délibération citoyenne?”

Plaats: Ligue des droits de l’Homme – rue du Boulet 22 à 1000 Bruxelles (métro Sainte-Catherine). Toegang gratis, debat in het frans, begin om 20 uur.

Surveillance Camera Players

Trailer voor een nooit gemaakte documentaire over de Surveillance Camera Players. De beelden dateren van de periode 1999-2000.

Neoconopticon

In 2006 publiceerde Statewatch met “Arming Big Brother” een eerste rapport over het “European Security Research Program”. ESRP is een onderzoeksprogramma van de EU dat officieel als doel heeft de veiligheid in Europa te vergroten en een wereldwijd concurrerende veiligheidsindustrie in Europa te bevorderen.

Met “The NeoConOpticon” hebben Statewatch en het Transnational Institute nu voor een vervolg op dat rapport gezorgd. Daarin schetst Ben Hayes de ontwikkelingen en de implementatie van het programma. ESRP beschikt ondertussen over een budget van 1,4 miljard euro, dat voornamelijk besteed wordt aan surveillance en het ontwikkelen van aanverwante veiligheidstechnologieën. Hayes noemt dit soort projecten Orwelliaans, omdat ze leiden tot een Europees surveillancesysteem dat lucratief is voor de industrie, maar waarin iedere burger een potentiële verdachte is.

We wisten al langer dat veiligheid big business is. Maar het blijft verbijsterend om lezen hoe de EU in zijn haast om te profiteren van de binnenlandse veiligheidhype, de onderzoeksagenda op dit gebied effectief heeft uitbesteed aan precies die bedrijven die er het meest van zullen profiteren.

Het wekt ook verbazing (of niet?) dat dit geen veelbesproken rapport is waar in de pers uitgebreid aandacht aan besteed wordt. Te ingewikkelde materie? Europa te ver van ons bed? Of gewoon te saai of niet belangrijk genoeg of …? Nochtans is het onder meer met dit soort programma’s dat de toekomst van Europa vorm gegeven wordt. En dat gebeurt buiten de formele structuur van de EU, zonder parlementaire en democratische controle, door lobbyisten voor lobbyisten, waarbij bedrijven zijn uitgenodigd zelf de doelstellingen en de jaarlijkse prioriteiten te bepalen en vervolgens aanvragen voor het geld in te dienen en uiteindelijk de projecten binnen te halen. Mooie toekomst waar we met onze ogen dicht naartoe wandelen.

Lees hier de press release (pdf).
Download hier het volledige rapport (pdf).
Lees hier een interview met Ben Hayes in The Guardian (28/09/2009).
Of lees eerst hieronder een uittreksel uit de aankondiging van de publikatie:

“Despite the often benign intent behind collaborative European ‘research’ into integrated land, air, maritime, space and cyber-surveillance systems, the EU’s security and R&D policy is coalescing around a high-tech blueprint for a new kind of security. It envisages a future world of red zones and green zones; external borders controlled by military force and internally by a sprawling network of physical and virtual security checkpoints; public spaces, micro-states and ‘mega events’ policed by high-tech surveillance systems and rapid reaction forces; ‘peacekeeping’ and ‘crisis management’ missions that make no operational distinction between the suburbs of Basra or the Banlieue; and the increasing integration of defence and national security functions at home and abroad.

“It is not just a case of ’sleepwalking into’ or ‘waking up to’ a ’surveillance society’, as the UK’s Information Commissioner famously warned, it feels more like turning a blind eye to the start of a new kind of arms race, one in which all the weapons are pointing inwards. Welcome to the NeoConOpticon.”

Eurodac ook voor politie en justitie

We gaan nog heel even verder op onze Europese trip met Eurodac, de Europese databank die de vingerafdrukken verzamelt van alle asielzoekers die zogenaamd illegaal in de EU aankomen. Nu heeft de Europese Commissie een voorstel gelanceerd om ook nationale politiediensten, justitie en Europol toegang verlenen tot Eurodac.

Momenteel zijn de gegevens enkel toegankelijk voor overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor de procedure voor asielaanvragen. Dat is ook de officiële reden waarom Eurodac indertijd, onder het nodige protest, werd opgestart. Via de databank kunnen de lidstaten nagaan of de asielzoeker al in een andere lidstaat asiel heeft aangevraagd. Zo vermijden ze dubbele aanvragen en is het de eerste lidstaat waar de asielzoeker zijn aanvraag indient die verantwoordelijk is voor de procedure en het welzijn van de asielzoeker.

Nu wil de Europese Unie de gegevensbank ook gebruiken om criminaliteit en terrorisme efficiënter aan te pakken. Onder meer de Liga voor de Mensenrechten en Vluchtelingenwerk Vlaanderen hebben al hun terechte bezwaren bekend gemaakt. Stigmatisering, discriminatie, een gebrekkig controle op het gebruik van de gegevens. Het zijn maar een paar van de risico’s die het voorstel van de Europese Unie met zich mee brengt.

Zelf vinden we het een schoolvoorbeeld van “function creep”, het voor andere doeleinden gebruiken van een systeem dan dat waarvoor het is bedoeld. Het is een gevaar dat zeker bij databanken steeds op de loer ligt. De gegevens zijn er toch al, dus waarom zou je er dan geen gebruik van maken – ook al is er vooraf stellig beweerd en plechtig beloofd dat dit nooit ofte nimmer zal gebeuren. Dat was een van de belangrijke bezwaren die bij de start van Eurodac werd opgeworpen, maar door voorstanders van de gegevensbank werd weggewuifd. Nu wordt opnieuw duidelijk waarom. Met het nieuwe voorstel van de Europese Unie wordt Eurodac een goudmijn in de ogen van de autoriteiten. Door politie en justitie toegang te verlenen en vooral door de koppeling met andere databanken, krijgen deze diensten gratis en voor niks toegang tot de gegevens van honderdduizenden vluchtelingen. Over migratie en zeker over mensen gaat het dan al lang niet meer.

Roemeense rechters noemen Europese bewaarplicht ongrondwettelijk

Het goede nieuws komt deze keer uit Roemenië:

The Romanian Constitutional Court declared, yesterday afternoon, the data retention law (law 298/2008) as unconstitutional, as it breaches art 28 of the Romanian Constitution which provides that secrecy of the letters, telegrams and other postal communications, of telephone conversations, and of any other legal means of communication is inviolable.

So far there is no press release of the Court and the decision has not been published yet, there are only press articles about it. An English report (not entirely accurate) is available on mediafax.

In Duitsland had het Gerechtshof eerder dit jaar al gevonnist dat de dataretentiewet een schending van het grondrecht op privacy is en voor een democratie buiten alle proporties. Samen met de beslissing van het Roemeense Grondwettelijk Hof dat de dataretentiewet ongrondwettelijk is, bewijst dit op zijn minst dat er een groeiende trend is om dergelijke wetten toch wel verdacht te noemen. Ook wat de wettelijke basis betreft.

“This act seriously affects the citizens, because it allows everyone to be treated as a criminal. […] It is an affront to the dignity of the Romanian people. It’s an abusive law which violates constitutional rights guaranteed by the Romanian state,” aldus Ioan Prodan, voorzitter van het Roemeense Civil Society Commissariat.

Ook voor België kan dit goed nieuws zijn. De Belgische regering is immers min of meer rond met de implementatie van die dataretentiewet en het nieuws kan extra munitie bieden om de plannen van de Belgische regering verder onder vuur te nemen. Hopelijk met evenveel succes als in Roemenië.

Ter herinnering, de “data retention law” (of dataretentiewet) waarvan sprake, is een richtlijn waarin de Europese Unie alle lidstaten verplicht om alle telefoon- en internetgegevens gedurende een periode van 6 maanden tot 2 jaar bij te houden. Dit betekent in de praktijk onder meer dat internet providers en telecom operatoren moeten bijhouden wat datum en tijdstip van het telefoongesprek of de mail is, naar welk nummer er gebeld of naar welk adres er gemaild werd, wat de locaties van mobiele telefoons zijn, wat het IP-adres van een internet-gebruiker is, enz. Voorlopig (?) moet de inhoud van de communicatie niet bijgehouden worden.