Freedom not fear 2008

11 oktober 2008 wordt de eerste wereldwijde actiedag tegen de woekerende controlemaatschappij.

Onder het motto “Vrijheid in plaats van angst – Stop de bewakingswaanzin” roepen organisaties uit tientallen landen op om die dag te protesteren tegen de wildgroei aan controletechnieken die uitgaan van overheden en bedrijfsleven.

Alle up-to-date informatie is te vinden op de wiki van de organisatoren. Je krijgt er onder meer een uitgebreide oproep, het eisenplatform en een overzicht van de deelnemende landen.

Securitychecks op vliegvelden

Onderzoeksjournalist Wayne Madsen vertelt over de securitychecks op Amerikaanse vliegvelden. Hij praat uit eigen ervaring en vergelijkt de situatie met “a Stasi-like control of the American citizenry by a government that treats anyone as a suspicious person in the same manner that Israel mistreats its own Arab citizens and Palestinians.” Zijn artikel gaf hij de titel “It is definitely fascism when it happens to you” mee en in ook de rest van het artikel schuwt hij de zware vergelijkingen niet. Hij eindigt met een laatste opmerking. “This editor visited the USSR and draconian nations such as Paul Kagame’s Rwanda, Yoweri Museveni’s Uganda, Hun Sen’s Cambodia, the former military junta’s Thailand, surveillance society Singapore, and Muslim monarchy Brunei Darussalam. Nothing compares to what occurred at Washington National Airport.”

30.000 duitsers protesteren tegen paranioa

Sedert 1 januari 2008 is er in Duitsland een wet van kracht die alle telecombedrijven verplicht om gedurende 6 maanden de gegevens van alle telefoon- en internetverkeer bij te houden. De operatoren moeten van elk telefoongesprek bijhouden wie belt en wie gebeld wordt, om welk uur het gesprek plaats vindt en -als het over een gsm gesprek gaat- vanuit welke locatie er gebeld wordt.

Vanaf 2009 wordt die registratie verder uitgebreid. Dan moeten ook het tijdstip waarop een computer verbinding met het internet maakt en de gegevens van het e-mailverkeer, worden bijgehouden. Welke websites er bezocht worden en wat er in de mails staat, vallen (voorlopig?) buiten de registratie.

De duitse regering beweert hiermee tegemoet te komen aan een europese richtlijn voor het bestrijden van het terrorisme. Die werd begin 2006 op vraag van Groot-Brittannie aangenomen. De britse regering wilde daarmee, na de aanslagen in London van juli 2005, meer armslag krijgen in de strijd tegen het terrorisme.

Op de valreep van 2007 hebben nog 30.000 duitsers hiertegen een gezamenlijke klacht ingediend bij het Federale Constitutionele Hof in Karlsruhe. Zij willen dat de hoogste Duitse rechters de nieuwe antiterreurwet ongedaan maken.

Critici voelen zich door de wet herinnerd aan totalitaire praktijken in de DDR en tijdens de nazi-dictatuur. Ook maken zij zich zorgen over de vertrouwelijkheid van bronnen van journalisten en over de privacy van mensen die hulplijnen bellen. Zij noemen de wet een schending van de waardigheid van de mens, de hoogste waarde in de Duitse grondwet. Elke burger wordt immers zonder aanleiding als een potentiële crimineel en terrorist behandeld.

Meer info: Arbeitskreis Vorratsdatenspeicherung.

Privacy rapport 2007

Privacy International heeft haar jaarlijks rapport over de bescherming van het privé-leven en de burgerrechten bekend gemaakt. Op het wereldwijde overzicht is onder meer te zien dat landen als Groot-Brittannië, Verenigde Staten, Rusland en China de slechtste score halen. Wat niet echt als een verrassing overkomt.

België scoort slechter dan vorig jaar. In 2006 plaatste Privacy International ons land nog in de categorie met adequate maatregelen tegen misbruiken. Voor 2007 staat België in de categorie van landen die wel enkele beschermende maatregelen hebben, maar eigenlijk over een te weinig beschermende wetgeving beschikken. België gaat er dus op achteruit en dat is onder meer te wijten aan de invoering van het electronisch paspoort. De invoering ervan is zonder noemenswaardig protest gepasseerd, maar betekent in de praktijk een miskleun van jewelste wat betreft de bescherming van de privé-sfeer.

Iedereen boven zes jaar moet vingerafdrukken laten nemen

De Europese Commissie heeft een voorstel ingediend dat de Richtlijn inzake ‘standaarden voor veiligheidskenmerken en biometrie in paspoorten en reisdocumenten uitgevaardigd door de lidstaten’ wijzigt. De wijziging houdt in dat alle kinderen vanaf zes jaar verplicht worden hun vingerafdrukken te laten afnemen bij het aanvragen van een Europees paspoort én andere reisdocumenten uitgevaardigd door de lidstaten van de Europese Unie (waaronder ook de nationale identiteitskaarten). De Liga voor Mensenrechten waarschuwt voor onnodige en zeer verregaande inbreuken op de privacy van alle inwoners van de EU. De ondemocratische wijze waarop dit voorstel tot stand kwam, is bijzonder verontrustend.

Lees hier het standpunt van de Liga voor de Mensenrechten.

Welkom in Songdo

Big Brother bestaat en hij woont in Zuid-Korea. Hij ziet er uit als een doorsnee dertiger en heeft een job als informaticus. Wanneer hij iets wil zeggen, laat hij zich vertegenwoordigen door zijn woordvoerster, een jonge vrouw met kort bruin haar. Ze draagt een kort kleedje en kijkt je voortdurend aan met haar blinkende ogen. Als ze spreekt, klinken haar woorden koel. “De toekomst van de immobiliën ligt niet in de constructie van gebouwen. Maar in de constructie van ervaringen, van interactiviteit, van een levensstijl.”

Zo’n 60 kilometer van Seoel moet er tegen 2014 een nieuwe stad verrijzen. Kostprijs 25 miljard dollar, volledig gefinancierd door de privé-sector. Voorlopig is de plek nog een bouwwerf van 600 hectaren, maar als ze zal afgewerkt zijn, zal het de eerste “U-City” ter wereld zijn. De eerste “stad van de alomtegenwoordigheid”. Een stad waar je overal zal kunnen zijn, om het even waar je je bevindt.

De projectontwikkelaars stellen de toekomstige stad voor als een droom die werkelijkheid wordt. Het geheim ervan ligt in de computertechnologieën. “Informatica zal overal te vinden zijn, in de kantoren, in de appartementen, in de straten. En alle systemen – of ze nu gebruikt worden door de inwoners, door de bedrijven of door de medische diensten – zullen hun gegevens kunnen uitwisselen.” Om dat mogelijk te maken zal de stad uitgerust worden met een “U-Life Management Center”, een soort intelligente centrale cel die alle aangeboden diensten kan controleren en aanpassen zodat ze absoluut perfect functioneren. Daarbij zal elk menselijk ingrijpen overbodig worden. Of hoe een droombeeld langzaam een nachtmerrie kan onthullen.

Welkom in Songdo.

Lees het volledige artikel in Le Figaro.

Big Brother Awards 2007

Bits of Freedom heeft de nominaties voor de Big Brother Awards 2007 bekend gemaakt. Het is de vijfde keer dat deze awards in Nederland worden uitgereikt. Met de Awards worden personen, bedrijven, overheden en voorstellen te kijk gezet die het afgelopen jaar bij uitstek controle op burgers en inbreuken op privacy hebben bevorderd.

 De jury van de Big Brother Awards wil dit jaar nadrukkelijk de aandacht vestigen op fundamentele waarden die aan de bescherming van privacy ten grondslag liggen. Vrijheid en autonomie van burgers komen met het verdwijnen van privacy ernstig onder druk te staan. Ook bij het tegengaan van discriminatie door de overheid of bedrijven speelt privacy een belangrijke rol. Het adagium ‘Informatie is macht’ geeft aan dat de toenemende inbreuken op privacy getuigen van significante verschuivingen in het machtsevenwicht in onze samenleving.

De nominaties van dit jaar laten een aantal zorgelijke trends zien. In plaats van gericht te handelen wordt toenemend vertrouwen gelegd in het grootschalig en vaak ook nog centraal vergaren en opslaan van persoonsgegevens. De bewaarplicht verkeersgegevens, het Elektronisch Kinddossier, en de nieuwe bevoegdheden voor de AIVD zijn daar het beste voorbeeld van. Een aantal genomineerden, zoals de NS, De Nederlandsche Bank, en Rutte blijkt moedwillig niet te willen voldoen aan de regels op het gebied van privacy. Uit de nominatie voor Schiphol blijkt dat de opdringerigheid met de jaren alleen nog maar is toegenomen. Ten slotte laat een aantal nominaties, in het bijzonder het Elektronisch Kinddossier zien dat de overheid de burger steeds verder profileert, categoriseert en mogelijk ook stigmatiseert.

De openbare uitreiking vindt plaats op vrijdag 21 september 2007 in De Balie te Amsterdam.

Overigens hebben we het op de site (en elders) al een paar keer gezegd en geschreven, maar we willen het bij deze gelegenheid gerust nog eens herhalen. Wanneer neemt er eindelijk iemand het initiatief om de Big Brother Awards ook in België uit te reiken? Want de trends en ontwikkelingen die Bits of Freedom hierboven signaleert, spelen zich niet alleen af bij onze noorderburen. Ook hier is er meer dan reden genoeg voor ongerustheid en vooral voor weerwerk.

Dus … wie neemt de handschoen op?

Bondstrojanen in Duitsland

Duitsland steekt onder het mom van de strijd tegen het internationale terrorisme weer een tandje bij. Momenteel ligt een wetsvoorstel op de politieke tafel, dat de politie moet toelaten om “trojaanse paarden” op de computers van verdachten los te laten. Trojaanse paarden zijn programma’s die toestaan dat iemand van op afstand in de computer kan rondsnuffelen en bijvoorbeeld ook mails kan lezen. Trojaanse paarden worden onder meer via mails of muziekbestanden verspreid. Duitse burgers die in de toekomst een mail ontvangen van de overheid, kunnen dus maar beter op hun hoede zijn voor dergelijke ‘Bundestrojaner‘.

Het plan is afkomstig van minister van Binnenlandse Zaken Wolfgang Schäuble (CDU) die desnoods de grondwet wil wijzigen om computerdoorzoekingen mogelijk te maken. Het is volgens hem de enige manier om technologisch met het hedendaagse terrorisme gelijke tred te houden. Volgens de minister moet het binnensmokkelen van snuffelprogramma’s zelfs zonder toestemming van de rechter mogelijk zijn.

Een coalitie van mensenrechten- en linkse organisaties organiseert op 22 september in Berlijn een demonstratie, onder het motto “vrijheid ipv angst“. Het protest zal niet alleen gericht zijn tegen de plannnen van de minister, maar zal ook andere “grote broer”-toestanden op de korrel nemen: biometrie en RFID-chips in paspoorten en ID-cards, CCTV en automatische gezichtsherkenning op publieke plaatsen, nummerborden herkenning, het opslaan van passagiersgegevens door luchtvaartmaatschappijen, … Met andere woorden, ze richten zich tegen alles wat wij verstaan onder de permanent gecontroleerde zones.

Het verheugt ons in ieder geval dat er nog op grotere schaal geprotesteerd wordt tegen de controlemaatschappij die steeds verder en steeds sneller om zich heen grijpt. En het is ook verheugend om vast te stellen hoe uiteenlopend de lijst van initiatiefnemers voor de demonstratie is. Het doet ons ook wel een heel klein beetje dromen van een dergelijke mobilisatie in België. Maar laat ons voorlopig maar bescheiden en realistisch blijven: we zouden al tevreden zijn als we met deze pagina’s een steen in de kikkerpoel kunnen gooien en zien hoe het protest langzaam uitdeint. Of zitten we nu te dromen? Je mag het ons gerust laten weten. En wie zin zou hebben om op 22/09 naar Berlijn af te zakken: je vindt er alles over in de wiki.

Wordt China onze “biggest brother”?

China heeft een uiterst ambitieus ”Big Brother” surveillance programma gelanceerd. Daarbij zal onder meer gebruik gemaakt worden van camerabewaking met gezichtsherkenning, biometrische identiteitskaarten en zoveel mogelijk een combinatie van de twee. Het project werd Golden Shield gedoopt en als het zal afgerond zijn, zal China beschikken over een controlesysteem dat (wat de schaal betreft) zijns gelijke niet kent.

De eerste stappen in die richting werd gezet met het afsluiten van een contract voor het aanmaken van rfid-identiteitskaarten waarover op termijn alle Chinezen zullen moeten beschikken. Proefterrein is de zuidelijke stad Shenzhen, in de buurt van Hong Kong. Daar wordt ook een netwerk van zogenaamd intelligente bewakingscamera’s geplaatst. Het is de bedoeling dat de beelden van die camera’s gekoppeld kunnen worden aan de gegevens op de identiteitskaarten en op vraag van de politie ook aan de gegevens van camera’s die door bedrijven en overheidsinstellingen geplaatst zijn.

Om u even te laten duizelen en huiveren: Shenzhen is een stad van zo’n 12 miljoen inwoners en wordt zowat beschouwd als het economisch hart en de rijkste stad van China. Er staan naar verluidt reeds 180.000 bewakingscamera’s opgesteld en daar zouden nu volgens de New York Times nog eens 20.000 camera’s (inclusief technologie voor gezichtsherkenning) bijkomen. Op de chip van de identiteitskaarten zullen onder meer volgende gegevens opgeslagen worden: eventuele veroordelingen, opleiding en werkervaring, medische achtergrond en verzekering, geloof, etnische afkomst en aantal kinderen. Dat laatste is voor de overheid van belang om te weten of de persoon zich houdt aan het één-kindbeleid.

Het systeem wordt eerst in Shenzen ingevoerd omdat men er de economische migratie van platteland naar stad wil tegenhouden en omdat de overheid de stijgende misdaad wil bekampen. Vervolgens zullen ook de andere Chineze steden aan bod komen.

Gelukkig komt er ook kritiek op het project vanuit de hoek van mensenrechtenactivisten. Zij wijzen erop dat Golden Shield de controle op het dagelijks leven nog verder uitbreidt en de overheid een nog sterkere greep op het doen en laten van mensen geeft. Zij noemen het een verontrustende ontwikkeling in een land dat niet bepaald bekend staat voor respect voor de mensenrechten.

Biometrie in Nederland

Nederland werkt aan het meest perfectionistische persoonsregistratiesysteem sinds de Tweede Wereldoorlog. De invoering van de identificatieplicht in januari 2005 was nog maar het begin. Sinds augustus 2006 is een RFID-chip met biometrische gegevens verplicht voor paspoort en identiteitskaart. Het kabinet wil die gegevens ook verzamelen in databases.

Johan van Someren (van het Meldpunt Misbruik Identificatieplicht) geeft in Ravage digitaal een overzicht van wat er op stapel staat en van het protest daartegen.