Banksy in Palestina

Een klein stapje terug in de tijd. Een jaar of vier geleden bracht Banksy een bezoekje aan de Israëlische muur.

Reactie van een Palestijnse voorbijganger die aan Banksy vertelt dat zijn kunst de muur er mooier doet uitzien. Banksy bedankt de man voor het compliment, waarop deze reageert dat hij helemaal niet wil dat de muur er mooi uitziet. “‘We don’t want it to be beautiful, we hate this wall. Go home.”

Architectuur van de schande

Anthony Suau, fotograaf voor Time magazine, legt in een reportage de vooruitgang vast van de bouw van de afsluiting tussen Mexico en de VS.

De grenzen van Europa

Mo* magazine heeft het in haar nummer van april 2008 over de manier waarop Europa haar buitengrenzen controleert. Tine Danckaers analyseert de meest recente ontwikkelingen, waarbij Frontex een vooraanstaande rol speelt. Frontex is een gemeenschappelijke EU-instelling die in 2004 werd opgericht om toezicht te houden op de bewaking van de buitengrenzen.

Dit jaar zet Europa extra in op de controle van zijn buitengrenzen. Op de tafel liggen ondermeer plannen voor de oprichting van een pan-Europese grenswacht en de lancering van een gecentraliseerde Europese gegevensbank. Die databank moet netjes bijhouden wie er allemaal Europa binnen- en uitgaat. Niet-Europeanen die de Schengenzone willen betreden, zullen biometrische gegevens (zoals vingerafdrukken en irisscans) moeten achterlaten.

Binnen hetzelfde kader wil de Europese Commissie zwaar investeren in nieuwe technologieën. Intelligente satellieten, onbemande vliegtuigjes en warmteradars moeten de controle in afgelegen gebieden garanderen en de Schengenzone afschermen tegen een instroom van illegalen. Bovenal wil Europa ook dat Frontex meer gewicht in de schaal gaat leggen en een uitbreiding van zijn bevoegdheden krijgt.

Vluchtelingenorganisaties vrezen dat de patrouilles onder de vleugels van Frontex te weinig rekening houden met het recht van vluchtelingen om asiel aan te vragen. Ze gaan er bovendien van uit dat het aantal doden rond de Canarische eilanden stijgt door de Frontex-activiteiten. Wat dat concreet betekent, kunnen we lezen in een artikel op globalinfo. Onder de titel Frontex zorgt voor duizenden doden zien we daar wat de gevolgen van het Europese grenzenbeleid zijn.

Scheidingsmuren van de 21ste eeuw

In haar scriptie ‘Globe-Wall-Ization, een tocht langs de scheidingsmuren van de 21e eeuw’ neemt Annelien De Greef de manieren waarop volkeren zich ruimtelijk van elkaar afscheiden, onder de loep. Het bouwen van scheidingsmuren blijkt iets van alle tijden te zijn, maar de val van de Berlijnse Muur leek toch een nieuw tijdperk in te luiden, met globalisering als hét modewoord. Hoewel kapitaal en goederen vandaag inderdaad vrij kunnen bewegen, geldt dat niet voor mensen. Migratie blijft angst inboezemen. Prikkeldraadgordijnen, stenen muren en hoogtechnologische hekken zijn voor politieke leiders vaak een laatste wanhoopspoging om ongevraagde bezoekers uit hun land te houden. Antropoloog Johan Leman waarschuwt voor de gevolgen. «Met een muur zeg je dat iemand anders niet tot jouw groep mag behoren. Aan beide kanten kan zich zo een heel eigen dynamiek ontwikkelen, die een bestaand conflict alleen maar versterkt.» Volgens de Leuvense professor Luc Reychler zijn muren een teken van zwakte en bestaan ze «om problemen niet te moeten aanpakken. Het is een teken van een falend beleid en typisch voor ongelijke samenlevingen.»

Lees de volledige scriptie hier in pdf (2,52 MB).

Beveiligde grensgebieden

Het gejuich omtrent de val van de Berlijnse Muur is al lang verstomd. Nog geen twee decennia later blijkt de lijst van beveiligde grensgebieden snel en wereldwijd aan te groeien. Saudi Arabië, India, Bhutan, Botswana, Costa Rica, Korea, Gaza, de Westelijke Jordaanoever, de Rio Grande/Rio Bravo, de Straat van Gibraltar,… stuk voor stuk voorbeelden van geografische uitsluiting, politieke segregatie en mentale separatie onder de vlag van de neoliberale globalisering. Gemilitariseerde veiligheidszone of een lijn in het zand, hypergemediatiseerd of volledig aan onze blik onttrokken, ver weg of dichtbij,… wat deze symptomatische plekken met elkaar gemeen hebben is hun moeilijke leesbaarheid.

“Beveiligde grensgebieden ” is een lezing die kadert in de Namiddagen van de topografie IV. Sprekers zijn Dierk Schmidt, Renzo Martens, Pieter Van Bogaert.

Datum en plek: vrijdag 14 maart 2008 in de Beursschouwburg, Brussel