10 jaar Big Brother Awards in Oostenrijk

Dit jaar vieren de Oostenrijkse Big Brother Awards hun tiende verjaardag. Voor die gelegenheid plannen de organisatoren een blik achter de coulissen. Wat zijn de meest markante ontwikkelingen van de laatste tien jaar? Hoe reageerden de prijswinnaars? En uiteraard ook de vraag wie vandaag de grootste snuffelmonsters zijn? Dat alles tegen de achtergrond van wat veel weg heeft van een wedloop tussen overheid en bedrijfsleven: wie slaagt erin om de meeste data uit ons privé-leven te verzamelen?

Voor wie volgende week toevallig in Oostenrijk zou zijn: de terugblik vindt plaats op 30 juni. Het is meteen ook de officiële lancering van de 10de uitreiking die in oktober plaats vindt.

Bewakingscamera’s helpen niet (aflevering zoveel)

Ze bestaan nog steeds en meer dan ons lief is: de burgemeesters die in het wilde weg camera’s gaan plaatsen en dan maar hopen dat dat ooit wel ergens een beetje zal helpen. We blijven ons daarover verbazen, want je hoort steeds meer stemmen opgaan dat al die veiligheidscamera’s en alle heibel die ermee gepaard gaat, het onveiligheidsgevoel net doet toenemen. Om maar één voorbeeld te geven, uit een interview met een aantal café-uitbaters in het Leuvense studentenblad Veto.

Een café-uitbater : «Ik denk dat dit slecht imago vooral te maken heeft met een al te negatieve beeldvorming. Er zijn af en toe wel eens incidenten, maar het zijn enkele voorvallen die breed uitgesmeerd worden in de pers. Ook het stadsbestuur is daarvoor deels verantwoordelijk. Door in het verleden te doen alsof Leuven soms een ‘Chicago aan de Dijle’ was, en door te verkondigen dat camerabewaking absoluut noodzakelijk was om de veiligheid te garanderen, is het onveiligheidsgevoel groter geworden. Dat is natuurlijk niet goed voor ons imago.»

Nu kan ik wel aannemen dat een café-uitbater die zijn inkomsten ziet dalen, niet meteen de meest onbevooroordeelde bron is. Maar hij wordt daarin half bijgevallen door een politieagent van de cel horeca, die verklaart dat de camera’s zeker hun nut hebben.

Interventieploegen zijn sneller ter plaatse en de identificatie van daders verloopt vaak vlotter. Ze lijken echter niet echt invloed te hebben op het aantal incidenten, dat cijfer blijft constant.

Conclusie? De camera’s hebben geen invloed op het aantal incidenten, maar ze creëren wel een beeld van de buurt als een omgeving die je als brave burger beter kan mijden. Iemand die dit eens aan de burgemeester van Vul-maar-in wil duidelijk maken?

Olympische Surveillance Spelen

In 2010 vinden de olympische winterspelen plaats in het Canadese Vancouver. Bij de voorbereidingen daarvan hoort onder meer ook het uitbouwen van een uitgebreide veiligheids- en surveillance architectuur. Uiteraard, zouden we zeggen, want het is iets dat vandaag onlosmakelijk verbonden is met elke mega-event – los van het feit of het nu om een politieke, sportieve of andere bijeenkomst gaat.

Dit heeft zonder enige twijfel grote gevolgen voor een stad en voor de omgeving waar de event plaats vindt. Voor de universiteit van Vancouver is dit voldoende gelegenheid om hierrond een uitgebreid onderzoek op te starten en om in de aanloop naar de Spelen een conferentie te organiseren onder de titel “The Surveillance Games“.

De conferentie vindt plaats onder de auspiciën van The Surveillance Project.

Mike Davis over surveillance en controle

“So the internet gets to threaten freedom because of the way in which we can all surveil, oppress and jail each other: we are all prison guards now, watching each others’ movements. This is a frightening idea and the right-wing loves it, having some role to play in the policing of immigration and society. Everyone wants to wear a badge in some sense.”

(Occupied London) praatte met de altijd interessante Mike Davis over “Resisting, Subverting and Destroying the Apparatus of Surveillance and Control”.
Het interview dateert van 2007 en verscheen in issue one van (Occupied London). In dat nummer verder onder meer ook Franco Berardi over de “city of panic”, Jean Baudrillard over Disneyworld Company en Antonis V. over de luchthaven als model voor stedelijke ontwikkeling en de ruimtelijke controle die daarmee gepaard gaat.

Een positieve noot

Jean-Marc Manach – journalist en blogger over alles wat met privacy en surveillance te maken heeft – merkt op zijn “Bug Brother” blog op dat de tijden lijken te keren. Een paar jaar geleden voelde hij zich nog die eenzame roepende in de woestijn die tijdens debatten de rechten en de vrijheden van het individu moest verdedigen tegenover het veiligheidsdiscours. Wie durfde waarschuwen voor de gevaren van de inperking van onze vrijheden, werd al snel opzij gezet in allerlei verdomhoekjes. Waaronder “uiteraard” dat van de paranoia.

Vandaag lijken mensen zich sneller ongerust te maken over bepaalde evoluties en over de impact van allerhande beveiligingstechnologieën. Manach merkt, wellicht met enig leedvermaak, op dat het tij langzaam lijkt te keren en dat de bal nu sneller wordt teruggekaatst. Wie heeft er immers last van paranoia? Toch veeleer degenen die blijven pleiten voor allerlei controle- en surveillance systemen, ook al weten ze dat het niet werkt en dat het in verschillende gevallen net een omgekeerd effect heeft? Get is alleszins duidelijk dat op die manier angst en paranoianog wat meer aangewakkerd worden.

We kunnen Manach geen ongelijk geven. Toen we zo’n 15 jaar geleden zelf begonnen te schrijven over surveillance en de controlemaatschappij, was de aandacht daarvoor op zijn zachtst gezegd marginaal te noemen. We hebben die aandacht voor kritiek en verzet ondertussen zien groeien en dat werkt inderdaad bemoedigend. Zowel op theoretisch vlak (zoals hier en hier en hier) als op heel praktisch vlak (zoals hier en hier en hier) weerklinken er steeds meer tegenstemmen.

Maar echt optimistisch zijn we nu ook weer niet. Want één van de redenen waarom die tegenstemmen de kop opsteken, is net omdat surveillance en controletechnologieën zich in sneltreinvaart blijven ontwikkelen en steeds dieper doordringen in onze samenleving. Wij zijn niet van het type dat voortdurend “Big Brother!” staat te roepen, maar we moeten ook toegeven dat we regelmatig op onze tanden moeten bijten om het niet te doen. Er zijn nu eenmaal meer voorbeelden van te geven

Anderzijds heeft Jean-Marc Manach dan weer wel gelijk. We vergeten soms ook om de positieve noten te beklemtonen en om kritiek en verzet aan te grijpen als mogelijkheden om aan te tonen dat het surveillancedenken en de angstmachines niet de hele maatschappij geperverteerd hebben. Wat ons toch weer hoopvol moet stemmen. Hopelijk niet tegen beter weten in.

Reclaim Your DNA

In Groot-Brittannië hebben verschillende organisaties de website “Reclaim your DNA” opgestart. Met de site willen ze iedereen helpen die vindt dat hij ten onrechte in de databanken van de Britse politie opgenomen werd en daarom zijn gegevens verwijderd wil zien. Op die manier willen ze druk zetten op de Britse regering om niet langer de dna-gegevens bij te houden van iedere Britse burger die om een of andere reden met de politie in aanraking is gekomen.

In de databank bevinden zich de dna gegevens van naar schatting een miljoen onschuldige Britten, waaronder ook kinderen. Je kan bijvoorbeeld reeds in de databank belanden door vals beschuldigd te worden van een klein misdrijf, zoals in het geval van een kind dat beweerde dat een ander aan haar haar getrokken had. Het afnemen van dna en vingerafdrukken en het opslaan van persoonlijke informatie maakt in Groot-Brittannië immers deel uit van de standaard procedure voor al wie in aanraking komt met de politie.

In december 2008 werd Groot-Brittannië hiervoor al door het Europees Rechtshof veroordeeld. De rechtbank oordeelde toen dat het bijhouden van dna en vingerafdrukken van wie geen misdrijf gepleegd heeft, een inbreuk op het recht op privacy is.De organisaties willen nu extra druk zetten op de regering om komaf te maken met deze illegale praktijken.
De website Reclaim your DNA is een initiatief van GeneWatch UK, NO2ID, Black Mental Health UK, ARCH en Open Rights Group.

Stemcomputers zijn duur, onbetrouwbaar en niet controleerbaar

Een paar weken geleden verspreidde de burgervereniging VoorEVA een persbericht waarin ze de vraag stelde wanneer België eindelijk zal afzien van het opleggen van een duur, onbetrouwbaar en door de burgers-kiezers niet controleerbaar stemsysteem? Daarmee stelde VoorEVA de inzet van het electronisch stemmen nog eens scherp.

Overal waar een elektronisch kiessysteem uitgetest werd, heeft de overheid immers de verderzetting van het project stopgezet. In Ierland zoekt men naar een economisch en ecologisch verantwoorde manier om de nooit gebruikte stemmachines te vernietigen.In Duitsland werd het elektronisch kiessysteem door het Grondwettelijk Gerechtshof onwettelijk verklaard. In Frankrijk besloot de Minister van Binnenlandse Zaken niet langer in stemmachines te investeren. In Finland heeft het Hoger Administratief Hof de resultaten van het eerste experiment met elektronisch stemmen ongeldig verklaard. In Nederland wordt om diverse redenen afgezien van de elektronische stembusgang. In al die landen en elders wordt er weer gewoon met papier en potlood gestemd. Enzoverder.

In al die landen zijn de kritieken gelijklopend. Niet alleen is de kostprijs van stemcomputers buiten alle proporties (een elektronische stem kost aan de gemeenschap drie keer meer dan een stem op papier). Het is vooral de onbetrouwbaarheid ervan die de meeste landen deed terugkrabbelen. Er bleef immers in alle gevallen een grotere kans op manipulatie van de verkiezingsuitslag dan bij de papieren stembusgang. Daarbovenop komt nog eens dat met computers de mogelijkheid wegvalt dat burgers het correct verloop van de verkiezingen kunnen controleren.

Overigens, voordat de kritiek valt dat tegenstanders van electronisch stemmen ook tegenstanders van technologie en vooruitgang zouden zijn: de zwaarste kritiek komt in alle landen net uit de hoek van programmeurs, computerveiligheidsexperts, systeembeheerders en andere techneuten. Van mensen die weten wat er met computers wel en niet kan en die dus sneller doorhebben dat de electronische keizers geen kleren aan hebben.

In België wordt ondertussen koppig volhardt en gaat men zelfs nog een stap verder. In de rand van een persconferentie pleitte minister van binnenlandse zaken De Padt voor de invoering van het online stemmen. Merkwaardig is dat de minister wel de bezwaren tegen het electronisch stemmen op een rijtje zet, maar deze vervolgens nergens weerlegt. Hij doet ze hoogstens af met de dooddoener dat “de bevolking er nog niet klaar voor is”. Alsof men enkel nog het geschikte glijmiddel moet vinden om niet alleen een onbetrouwbaar systeem alsnog in te voeren, maar zelfs nog een stap verder te gaan. Voor de vereniging VoorEVA reden genoeg om te stellen dat de overheid meteen ook het einde van het kiesgeheim wil invoeren.

Stadsbreien tegen de camera’s

Tricot Trottoir is een gezellig gezelschap dat zich toelegt op het stadsbreien. Wat dit oplevert als er een bewakingscamera in de buurt is, kan je zien op de foto hieronder.

Privacy te koop

In Ierland zijn drie studenten multimedia voor hun afstudeerproject van start gegaan met een mediacampagne onder de naam Privacy for sale.

Privacy for Sale is a media campaign based on the implications of living in a surveillance society. The campaign highlights how much personal information we give away everyday through surveillance cameras, the web and electronic tagging. It questions where we draw the line between a breach of our privacy and safely disclosed information and if these lines are being blurred.

The campaign demonstrates how your privacy is up for sale based on how easily your information is collected from you everyday. We aim to show you how our lives are being documented online from the aggregation of the information we disclose.

We hope to show you that even if your information has not have been exploited YET it might still be used in the future. You can only avoid it NOW.

Notes from the ubiquitous surveillance society

David Murakami Wood, hoofdredacteur van “Surveillance & Society”, is begin dit jaar van start gegaan met een blog rond de surveillance maatschappij. Dit zegt hij zelf over zijn “Notes from the ubiquitous surveillance society“:

We’re already living in a surveillance society. Surveillance is everywhere. This blog is a kind of research diary and clipboard of interesting things from me on surveillance, security and society. It’s largely intended for me to order my thoughts and keep a record during my current project, Cultures of Urban Surveillance, but I am happy to share it with anyone who is interested and happy to receive comments, clarifications, corrections and contradictions.

Boeiende lectuur voor wie zoals wij met een kritisch oog naar onze surveillance maatschappij wil blijven kijken. We hebben in ieder geval zijn blog toegevoegd aan onze links.